Vaka Dosyası No: 009
Ressam: İbrahim Çallı
Eser: Zeybekler (Atatürk’ün Müdahale Ettiği Tablo)
İbrahim Çallı, Türk resminin en bohem, en neşeli ve en cesur fırçalarından biridir. Ancak onun “Zeybekler” tablosu, sanat tarihi ile siyasi iradenin en ilginç karşılaşmalarından birine sahne olmuştur.
Müdahale: Tabloyu gören Mustafa Kemal Atatürk, Çallı’ya döner ve şöyle der: “Biz Kurtuluş Savaşı’nda zeybeklerimizi bu kadar zayıf, atlarımızı bu kadar cılız görmedik Çallı!”
Değişim: Çallı, aslında savaşın getirdiği kıtlığı ve halkın içindeki o “zayıf ama inatçı” ruhu resmetmek istemiştir. Ancak liderin “güçlü ve heybetli millet” imgesi ağır basınca, atölyesine gidip atların baldırlarını ve zeybeklerin kollarını fırça darbeleriyle “beslemiş”, onları daha yapılı hale getirmiştir.
Dedektif Notu: Bu tablo, sanatın toplumsal algıyla nasıl şekillendiğinin en somut kanıtıdır. Bugün gördüğümüz “kaslı” zeybekler, aslında bir revizyonun ürünüdür.