Japonya’nın disiplinli sokaklarından ayrılıp, okyanusun ötesine, güneşli Kaliforniya’ya ulaştık. Evliya Çelebi, atı Küheylan’ı bir kenara bırakıp otonom bir araca bindiğinde, muhtemelen bunun içinde gizli bir cinin oturduğunu ve arabayı onun sürdüğünü sanarak üç İhlas bir Felak okurdu.
“Demir Atlar Kendi Başına Gider, Binicisi Uyur!”
Palo Alto sokaklarında direksiyonu kendi kendine dönen araçları gören Çelebi, defterine şunları karalardı:
“Aman ya Rabbi! Öyle bir cenk arabası icat etmişler ki, içinde ne bir sürücü var ne de bir at! Kendi kendine gider, kırmızı ışığı görünce edeple durur, yayaya yol verir. Meğer bu ‘Tesla’ derler nesne, içine hapsedilmiş bir yıldırım kuvvetiyle (elektrik) çalışırmış. Binicisi ise içeride elinde kahvesiyle keyif çatar, sanırsın saltanat kayığındadır.”
“Yapay Zeka mı, Gizli Bir İlm-i Ledün mü?”
Google ve Apple gibi devlerin “kampüs” dedikleri saray yavrusu ofislerine giren Çelebi, buraları eski zamanların medreselerine benzetirdi ama bir farkla:
Evliya’nın Notu: “Buralarda ‘Yapay Zeka’ (Artificial Intelligence) namında bir tılsım bulmuşlar. Sen bir sual sorarsın, o sana bin yıllık kütüphane bilgisini bir nefeste verir. Lakin bu zeka denilen mahlukatın ne eti vardır ne kemiği. Bir kutunun içine sığmış, hem şairlik eder hem hesap kitap yapar. İnsanoğlu artık kendi aklını bir bakır levhaya (çip) emanet eylemiş!”
“Metaverse: Hayal İçinde Hayal”
Sanal gerçeklik gözlüklerini takan birini görünce Çelebi’nin hayret makamı iyice yükselirdi:
“Gördüm ki bazı gençler başlarına siyah birer kutu takmışlar, elleriyle havayı döverler. Meğer ‘Metaverse’ derler bir hayal alemine dalmışlar. Yanında dursan seni görmezler, dokunsan duymazlar. Dünya üzerinde başka bir dünya kurmuşlar ki, ne toprağı var ne suyu, sadece ışıktan ve gölgeden ibaret. Bu ne acayip sihirbazlıktır!”
Çelebi’nin LinkedIn Profil Özeti
Silikon Vadisi’nde bir “Startup” kursaydı, muhtemelen profili şöyle olurdu:
Evliya Çelebi – Founder & Chief Travel Officer @SeyahatnameAI “1070 yılından beri veri topluyorum. 50’den fazla ülkede saha tecrübesi. At sırtında lojistik yönetimi ve manuel navigasyon uzmanı. Şimdi ise yapay zeka ile 10 ciltlik verimi buluta (cloud) taşıyorum. #StartupLife #SiliconValley #Innovation #TravelTech”